Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos nasıl içilir gibi tüple korunan bir kutu ve tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek demektir hem de bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu hemen kaydetmek gerekir, zira hafıza kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu iki kez denemek hatayı azaltır çünkü kalabalık ortamlarda ince kokular çabucak kaçırılır. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü değildir; sadece gücü gösterir. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak ve kriterleri baştan netleştirmek işin temeli sayılır. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir ve yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa dikkat güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik erken davranıp sonuç çıkarmak kolay yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla hafif ve temiz başlar tabii ki bu sıralama her üründe aynen tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü gerçek karakter genellikle burada saklıdır. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır ve genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım kalır. Romeo y julieta petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür nitekim bu yüzden yavaş ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden acımsı notalar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini ancak ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha tutarlı sonuç sağlar. Evrelerin sınırı çoğu zaman keskin olmaz, o nedenle kabaca üç parçaya ayırmak yeterlidir. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır hem de aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha okunur kılar her zaman aynı ışık ile sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı kılar. Bir belli belirsiz aromayı, 5 ise damakta baskın duran yoğun aromayı anlatır böylece odak dağılmaz ve yorum doğruluğu yükselir. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda yer alır ve ileride okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes yapmak gerekir öte yandan yarım puanlar yazmak fazladan bir yük getirir. Ölçeği her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Skalanın ortası genellikle kullanılan değerdir, zira dengeli aromalar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden yanış çizgisinin eşit gitmesini da izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar erken belirir gerçekten dar çaplılarda sıcaklık artışı çok daha hızlıdır. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz ısınma hızı ise aromayı doğrudan değiştiren bir etkendir. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş gelir ve aromalar sonradan açılır hem de bu çabukluk tadın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı yapar fakat gücünü azaltmaz tersine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden çapı not defterine yazmak gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde denerken önce dar çaplıyı ardından kalını seçmek iyi olur. Böylece güçlü tat hafif olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki ara zamanı en az otuz dakika tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki yoldan gelir: dildeki his ve burnun yakaladığı aroma oysa ikisi birbirini besler fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark ilk bakışta küçük gelse de sonuçları epey etkiler. Dumanı ağızdan verirken burundan yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir örneğin ılık bir nefes aromayı çok geniş gösterir. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net gösterir üstelik nezle halindeyken denenen tadımlar sağlam olmaz. Short sports benzeri ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha kısa bırakır sert bir çekiş ise ince notaları siler. Yoğunluk dilde düşük fakat burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan tadımcılar için önce burundan algılanan ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak tarafı da detay vermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi denemek algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük algılanır üstelik öğün aralarında tadım yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi görmenizi sağlar. Geniş çaplı puro kutusu benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir çünkü yorgun bir damak en belirgin aromayı bile soluk hissettirir. Sade kahve kakao notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik buzlu sıvılar damağı uyuşturur ve aroma hissini düşürür. Beşli ince puro paketi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha temiz anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak kıyası bozmaz gerçekten yoğun şekerli içecekten sonra keskin notalar olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Su ve kahve haricinde sade çay de kullanılabilir; asıl mesele seçimin şekersiz olmasıdır. Damak tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla eksik sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo ölçüsünde içim kısa sürdüğünden yoğunluk değişimi daha az bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki farkı görmek özen ister bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin ağırlığı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü ise kakao tonunu çabucak ortaya koyup biter çünkü değişim dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek denemeden daha güvenilir izlenim verir bu sebeple sakin ve dengeli çekiş tercih edilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrı yazmak iyidir. Ölçü küçüldükçe aroma katmanı azalır, ama güç algısı korunabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir bölüm açmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir sunmaz yani her tadım bir öncekinin üstüne eklenir. Ruh hali, ortam ile saat algıyı değiştirir bu düzen üç dört tadımdan ardından gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla basit bir tadım defteri açmak işe yarar aksi takdirde aynı notalar defalarca yeniden öğrenilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe neden olur. Tarih, çubuk adı ile puan tabloya girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan çok fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Defterde öz cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre belirgin sedir tonu gibi bir not yeterli sayılır. Sonradan okunduğunda net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, dumanın ağızdaki dokusunu anlatır; aroma gücü ise tatların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde hareket etmek mecburiyetinde olmaz. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sütlü kahve tonunu net taşıyabilir mesela sert bir duman sönük bir aromayla gelebilir. La cabaña nasıl içilir gibi dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir tonunu yüksek taşır üstelik ağır bir içim aromasız de kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek lezzet verebilir tersi durum da mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki çubuk içinde aroma farkı bulmak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ve tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk algısını en az tütün kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk hızlı yanar böylece keskin tonlar abartılır bu sebeple oda şartlarını da deftere geçirmek akıllıca olur. Çok nemli havada de duman ağırlaşır hem de lezzet bastırılır sıcaklık ise tütünün yanma hassasiyetini etkileyen başka bir değişkendir. Ahşap kutulu tok puro gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak gerekir aksi halde iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru okunur değerlendirme günü seçerken bu etkeni unutmayın. Havalandırma odadaki kokuları azaltır, yoğun koku ise algıyı şaşırtır oysa asıl etken çoğu zaman ortamdaki nem veya koku çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Kapalı bir ortamda koku yoğunlaşırsa sonraki denemenin tadı hatalı okunabilir. Pencere açıklığı bırakmak genellikle yeterlidir. Hava akımı çok güçlüyse yanış yapısı bozulur.